.

Column Hans Beerends over onze wereld van hoop, strijd en glorie

Hans Beerends, stond aan de wieg van de Wereldwinkels en auteur van verschillende boeken over “De derde Wereldbeweging”, schreef een mooie column over wereldwinkels en de samenwerking met de Fairtrade Gemeente campagne. Mooi artikel!

Hans Beerends, september 2018

Vlak voordat voor mij de zomerstop inging – begin juni – ontving ik via de voorzitter van Wereldwinkels Nederland een brief van wereldwinkel Wassenaar met het verzoek om na de zomer aandacht te schenken aan een aantal vragen die bij hen leefden. Vragen over taak, functie, toekomstperspectief en de plaats van de wereldwinkel in de huidige samenleving en het huidige consumptiegedrag. 

Ik wil daar graag op ingaan. Om te beginnen de situatie van de plaatselijke wereldwinkel. In elke nieuwsbrief van de laatste jaren lees je dat er weer een wereldwinkel gestopt is en ook bij mijn bezoek aan wereldwinkels tijdens mijn fietsvakantie door Nederland hoor ik vaak, te vaak, dat het er niet bijster goed voorstaat. De vrijwilligers vergrijzen en de klanten vergrijzen met hen mee. Nou wordt de teleurstelling van het vroegtijdig stoppen door menig vrijwilliger gerelativeerd door de stelling dat wereldwinkels hun doel voor een groot deel bereikt hebben gezien de verkoop van fair trade voedingsmiddelen in de supermarkten.

Dat is zonder meer waar en ik zou nog verder kunnen gaan want fair trade is een internationaal begrip geworden net als duurzaam en milieubewust. Of de bedrijven die zich met deze kreet sieren zich daar ook altijd aan houden is een tweede vraag maar ook al is het deels een reclamekreet dan nog geeft het aan dat er een groot consumentendraagvlak is voor eerlijke handel. Het is dan aan wereldwinkels en andere mondiale actie en bewustwordingsgroepen om dit draagvlak te verdiepen.

Een paar organisaties die al jaren bezig zijn het bestaande draagvlak te verdiepen en te verbreden zijn de campagne voor Fairtrade Gemeenten – een initiatief voortgekomen uit de Landelijke Vereniging voor Wereldwinkels – en de stichting Eerlijk winkelen, opgericht in 2010.
De organisatie Fairtrade Gemeenten ijvert er voor dat Gemeenten en maatschappelijke organisaties bij hun inkoop en investeringsbeleid zich richten op eerlijke en duurzame producten. Zij hanteren daarbij een aantal criteria die na te gaan zijn op hun website www.fairtradegemeenten.nl. Uit hun jaarverslag 2017 lees ik dat reeds 81 gemeenten, 82 kerken, 2 universiteiten, 1 voetbalclub en daarnaast tientallen andere organisaties zich bij dit initiatief hebben aangesloten. Uit hun enquêtes wordt ook duidelijk dat ruim 6 miljoen mensen, meer dan een derde dus van de bevolking, leeft in een Fairtrade Gemeente. Van alle consumenten vertrouwt 86 % fair trade en 77 % van alle huishoudens koopt jaarlijks minstens één maar vaak meerdere fair trade producten. Ten slotte zijn er reeds 2040 Fairtrade towns in 36 landen. Mooie cijfers toch. De wereldwinkels mogen het dan moeilijk hebben, ook al daalt het aantal wereldwinkels, de karavaan gaat door.

Daarnaast is er nog een andere landelijke organisatie actief op het gebied van fair trade en duurzaamheid namelijk de stichting Eerlijk winkelen. Volgens haar website www.eerlijkwinkelen.nl wil de stichting mensen verwijzen naar winkels die producten verkopen met een hoog gehalte aan fair trade, duurzaamheid, kringloop en ecologie. Volgens hun jaarverslag zijn er reeds 1913 eerlijke
winkels (inclusief de wereldwinkels) in 63 gemeenten. Op hun website vind je hun criteria en per gemeente worden de winkels genoemd en beschreven. Ook deze stichting is van plan het aantal eerlijke winkels drastisch te verhogen. Eerder heb ik twee columns gewijd aan dit type winkel.

Tenslotte heeft good old OxfamNovib onlangs ook actie gevoerd op dit gebied. Zij deed onderzoek
naar beleid van de grote supermarkten en bekritiseerde in een persbericht het feit dat een aantal supers hun leveranciers in binnen en buitenland op een schandalige wijze uitbuitte.

Acties ter bevordering van fair trade en duurzaamheid worden dus op een breed front gehouden.
Wat kan de plaats van wereldwinkels zijn in dit geheel?

In veel plaatsen werken wereldwinkels al samen, zeker met de campagne Fairtrade Gemeenten en wellicht ook met het initiatief Eerlijke winkels. Die samenwerking zover die er niet is zou die er moeten komen en zover die er wel is zou dit wellicht kunnen worden geïntensiveerd. Plaatselijke wereldwinkels zouden ook verder kunnen gaan. Behalve samenwerken zou de wereldwinkel ook het centrum kunnen zijn waar iedere burger alle informatie over alle activiteiten die er in de gemeente en in de regio gehouden wordt op fair trade en duurzaamheidsgebied kan krijgen. De wereldwinkel als spin in het web.

De wereldwinkel zelf zou ook haar actie en verkoopbeleid kunnen verbreden. In de laatste nieuwsbrief las ik dat een wereldwinkel ook duurzame en ecologische producten van boeren uit de omgeving ging verkopen. De eerlijke winkel die ik in mijn voorzomerse column beschreef verkocht ook sieraden gemaakt door vluchtelingen alsmede kringloopproducten. Die winkels was bovendien een soort koffie en thee ontmoetingsplaats voor de hele buurt. De wereldwinkel moet natuurlijk geen buurthuis worden maar een plaats waar mensen willen praten over en actief willen zijn in het bevorderen van een meer menswaardige maatschappij zou een natuurlijke uitbreiding kunnen zijn van het fair trade ideaal.

Tenslotte zouden wereldwinkels acties kunnen gaan voeren, bijvoorbeeld tegen de door Novib genoemde supermarkten – het soort acties waar ook jongeren zich in kunnen vinden.

En dan helemaal tenslotte zou het goed zijn als over deze ideeën en andere ideeën die bij wereldwinkelvrijwilligers opbloeien een brainstorm dag georganiseerd wordt. Tip voor het bestuur!!!!!???

HansBeerends  hansbeerends@planet.nl

.